Ziarninowanie

Ubytki i uszkodzenia tkanek, które nie są zdolne do odrostu, zostają uzupełnione przez tkankę łączną.

W odróżnieniu od odrostu polegającego na odtwarzaniu tkanki, któ­ra uległa uszkodzeniu, proces „łatania” ubytków przez tkankę łączną nosi nazwę procesu naprawy (reparatio). Tkanka łączna doko­nująca naprawy nazywana jest tkanką ziarninową, a proces jej rozrostu — ziarninowaniem.

Nazwa „tkanka ziarninowa” pochodzi od wyglądu jej powierzchni. Pasemka i pętle rozrastających się naczyń włosowatych wystają nieco ponad powierzchnię, nadając tkance chropowaty, ziarnisty wygląd. Powierzchnia tkanki ziarninowej dzięki ukrwieniu jest żywoczerwona. Najsilniej rozrastają się komórki śródbłonkowe włosowatych naczyń krwionośnych. W postaci litych pasemek wrastają one gęsto w mar­twą tkankę lub ognisko zapalne. Lite pasemka ulegają udrożnieniu tworząc naczynia włosowate, które odgrywają ogromną rolę we wchła­nianiu rozpadłych tkanek lub ciał obcych. W ślad za naczyniami wło­sowatymi rozrastają się komórki tkanki łącznej i komórki układu siateczkowo-śródbłonkowego, tzw. makrofagi. Komórki te odgrywają du­żą rolę w fagocytozie, rozpuszczaniu i usuwaniu martwych tkanek:

Po zakończeniu procesów naprawczych kończy się rozrost tkanki ziarninowej. Naczynia krwionośne częściowo zanikają, wskutek czego ziarnina blednie. Zostaje ich tylko tyle, ile trzeba do odżywiania sa­mej tkanki. Większość komórek (zwłaszcza leukocyty) obumiera lub przedostaje się do naczyń. W substancji międzykomórkowej rozrastają się włókienka klejorodne, wskutek czego tkanka ziarninowa prze­kształca się stopniowo w twardą, włóknistą, słabo unaczynioną tkan­kę łączną, zwaną blizną.

Gojenie się ran. Rana jest to przerwanie ciągłości tkanek pod wpływem urazu (mechanicznego, termicznego, chemicznego), połączo­ne z uszkodzeniem tkanek i krwotokiem. Gojenie się rany następuje przez połączenie jej brzegów i wypełnienie ubytków przez ziarninę, z której wytwarza się ostatecznie blizna. W procesie gojenia rany odróż­nia się: rozpuszczanie, wchłanianie i usuwanie tkanek martwych oraz wypełnianie ubytków po usuniętych, zniszczonych tkankach.

Z rany początkowo wydobywa się krew, a następnie – po zahamo­waniu krwawienia – wydzielina surowiczo-włóknikowa, która ulega skrzepnięciu. Do tej skrzepniętej wydzieliny przedostają się leukocyty, które rozpuszczają się i pochłaniają martwe tkanki wraz z siateczką skrzepniętego włóknika. Jednocześnie od brzegów rany zaczyna rozra­stać się tkanka ziarninowa, która stopniowo wypełnia ubytek. Przez cały czas rozrostu ziarnina jest pokryta warstewką płynu surowiczo-włóknikowego i leukocytów, co chroni ranę przed wtórnym za­każeniem. Od głębszych warstw ziarniny zaczyna się proces blizno­wacenia poprzez rozrost włókien łącznotkankowych. W końcu na bliznę narasta z sąsiedztwa naskórek i na tym kończy się proces goje­nia. Tkanka bliznowata jest twardsza i bledsza od zwykłej tkanki łącznej, gdyż zawiera więcej włókien, które często ulegają zmianom szklistym, a mniej naczyń krwionośnych. W bliznach skórnych nie wy­stępują gruczoły potowe i łojowe ani włosy. Wskutek kurczenia się blizn mogą powstawać zniekształcenia.

Rozróżnia się trzy zasadnicze rodzaje gojenia się ran: gojenie bez­pośrednie, pośrednie i pod strupem.

Gojenie bezpośrednie, przez rychłozrost, występuje wówczas, gdy rana powstała pod wpływem działania przedmiotu ostre­go i nie zakażonego, przy czym nie nastąpiło poprzeczne lub ukośne przecięcie większych mięśni, tak że krawędzie rany są gładkie, równe i przylegają do siebie. W gojeniu tym szczelinę powstałą pomiędzy przylegającymi do siebie ścianami rany wypełniają wydobywające się z otaczających naczyń chłonnych i krwionośnych osocze, chłonka i włóknik, które ulegają skrzepnięciu. Do tych skrzepłych mas wrasta z brzegów rany ziarnina niezapalna, która później przekształca się w tkankę bliznowatą, tworzącą białą, wąską, linijną bliznę. Niekiedy blizna ta może stopniowo ulec całkowitemu zanikowi i wchłonięciu, wówczas nie pozostaje żaden ślad po ranie. Jest to najszybszy i najko­rzystniejszy sposób gojenia się ran.

Gojenie pośrednie, przez ziarninowanie, występuje wów­czas, gdy rana powstała pod wpływem działania przedmiotów o nie­równych brzegach, miażdżących lub rozrywających tkanki na dużej przestrzeni, przy czym jednocześnie nastąpiło zakażenie rany. Podob­nie goją się rany zadane narzędziem ostrym, lecz przecinające po­przecznie lub ukośnie mięśnie, co powoduje „zianie” rany. Procesowi gojenia się towarzyszy proces zapalny okolicznych tkanek, zwłaszcza jeśli rana uległa zakażeniu. Pokrywająca ranę ziarnina obfituje w leu­kocyty i ma charakter ziarniny zapalnej.

Gojenie pod strupem. Strup powstaje wówczas, gdy uchodzą­ca z rany krew, wydzielina surowiczo-włóknikowa i martwe tkanki nie ulegają rozpuszczeniu i wchłonięciu, lecz krzepną w brunatnoczerwoną, krwistą, dość twardą masę, oddzielającą powierzchnię rany od śro­dowiska zewnętrznego.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.