Martwica

Martwica (necrosis) jest to śmierć tkanek lub narządów w ustro­ju żywym wskutek nagłego zahamowania procesów przemiany materii. Martwica następuje zwykle pod wpływem nagłego, miejscowego dzia­łania czynników szkodliwych o dużym nasileniu lub wskutek odcięcia dopływu krwi do tkanki.

Od martwicy należy odróżnić powoli rozwijającą się śmierć tkanki, zwaną obumieraniem (necrobiosis). Stopniowe obumie­ranie komórek trwa w ciągu całego życia organizmu. Komórki starsze, zużyte, obumierają i zostają zastąpione przez rozmnażające się komór­ki młodsze. Dotyczy to zwłaszcza komórek nabłonka, który stale się złuszcza na powierzchni skóry, oraz błon śluzowych. Także krwinki białe i czerwone obumierają stale w ciągu życia. Powolne obumiera­nie wszystkich tkanek ustroju zachodzi w okresie między śmiercią kli­niczną i biologiczną. Pojęcie śmierci biologicznej jest rów­noznaczne z obumarciem wszystkich komórek i tkanek ustroju.

Do bezpośrednich czynników szkodliwych, wywołujących martwicę tkanek, należą wszystkie czynniki chorobotwórcze działające w odpo­wiednim natężeniu. Czynniki mechaniczne wywołują zmiażdżenia ko­mórek; czynniki termiczne (wysoka lub niska temperatura) powodują zniszczenia struktury fizykochemicznej protoplazmy komórkowej (koa­gulacja); czynniki chemiczne: kwasy – koagulują protoplazmę komó­rek, zasady — rozpuszczają je; sole metali ciężkich, trucizny bojowe, trucizny protoplazmatyczne – powodują denaturację protoplazmy; energia promienista (pierwiastki promieniotwórcze, promienie rentge­nowskie itp.) głównie uszkadza jądra komórkowe; ultradźwięki wywo­łują rozpad komórek; czynniki biologiczne (jady bakteryjne) mogą również powodować uszkodzenia komórek.

Nagle odcięcie dopływu krwi wywołuje zahamowanie procesów utle­niania, a tym samym prowadzi do śmierci tkanek. Przykładem martwi­cy tego typu jest zawał i odleżyna.

Rozróżnia się dwie zasadnicze postacie martwicy: skrzepową i rozpływną.

Martwica skrzepowa powstaje wówczas, gdy unieczynnione są en­zymy rozpuszczające komórki obumarłe lub gdy brak jest aktywatorów tych enzymów. Tkanka, która uległa martwicy skrzepowej, ma zwięk­szoną spoistość, jest zwykle odbarwiona (zwłaszcza w martwicy z nie­dokrwienia), szarożółtawa, sucha i krucha. Przykładem takiej martwi­cy są zawały mięśnia sercowego. Pewną odmianą martwicy skrzepowej jest martwica serowata, czyli serowacenie. Występuje ona w ogniskach gruźliczych i nowotworowych, w tkan­kach słabo unaczynionych.

Martwica rozpływna występuje w tkankach zawierających dużo wody i enzymów rozkładających białka. Narządem ulegającym mar­twicy rozpływowej jest głównie mózg. Wrzód żołądka lub dwunastnicy jest również następstwem ogniskowej martwicy rozpływnej błony ślu­zowej tych narządów. Martwica rozpływna może powstać w każdej tkance pod działaniem stężonych zasad.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.