Gorączka

Gorączka (febris) jest to ogólny odczyn organizmu na działanie czynników szkodliwych, wyrażający się przede wszystkim podwyższe­niem temperatury ciała powyżej normy fizjologicznej.

Gorączka jest następstwem zaburzenia czynności ośrodka termore­gulacji pod wpływem działających nań patologicznych bodźców lub impulsów nerwowych. Zaburzenie to polega na tym, że ośrodek termo­regulacji nastawia się niejako na wyższą temperaturę niż normalnie i w odpowiedni sposób reguluje wytwarzanie i oddawanie ciepła.

Mechanizm gorączki polega więc na przestawieniu samego me­chanizmu regulującego. Wszystkie zaś podległe mu mechanizmy, po­wodujące wytwarzanie lub oddawanie ciepła, działają według praw fizjologicznych.

Przyczyną gorączki mogą być: ciała gorączkotwórcze, czynniki fizyczne i impulsy odruchowo-nerwowe.

Ciała gorączkotwórcze lub pyrogenne są to związki chemiczne powstające w ustroju lub dostające się do niego z zewnątrz. Większość ciał gorączkotwórczych ma charakter substancji białkowych albo związków białka z innymi ciałami. Ciała te działają na ośrodek termo­regulacji pobudzająco lub drażniąco, docierając do niego wraz z krwią. Przyjmuje się, że czynniki te wywierają działanie na ośrodek termoregulacji nie tylko bezpośrednio, ale również na drodze odrucho­wej, przez drażnienie odpowiednich receptorów znajdujących się w ścianach naczyń krwionośnych.

Do ciał gorączkotwórczych należą: jady bakteryjne, substancje che­miczne zewnątrzpochodne i wewnątrzustrojowe.

Jady bakteryjne występują we krwi w chorobach zakaźnych. Zakażenie jest najczęstszą przyczyną gorączki sep tycznej. Po­jawia się ona jako najwcześniejszy objaw zakażenia po okresie wylę­gania.

Substancje zewnątrzpochodne obejmują szereg związ­ków chemicznych białkowych (np. obcogatunkowe białko wprowadzo­ne w postaci surowicy dotkankowo) i niebiałkowych (np. szereg leków lub trucizn nieorganicznych).

Substancje wewnątrzustrojowe gorączkotwórcze wytwarzają się w organizmie po każdym uszkodzeniu tkanek, np. po wszelkich urazach (zmiażdżenia), wylewach krwawych, a nawet po aseptycznie wykonanych zabiegach chirurgicznych, przy rozpadzie no­wotworów złośliwych, w białaczkach oraz po oparzeniach. Pod wpły­wem tych substancji powstaje tzw. gorączka aseptyczna. Go­rączka aseptyczna, pojawiająca się po każdym zabiegu chirurgicznym, nazywana jest gorączką chirurgiczną.

Czynniki fizyczne. Największe znaczenie spośród czynników fizycz­nych mają mechaniczne urazy ośrodkowego układu nerwowego, powo­dujące bezpośrednie pobudzenie ośrodka termoregulacji. Gorączka za­tem pojawia się po urazach czaszki, wstrząśnieniu mózgu, wylewie krwi do mózgu, wzroście ciśnienia śródczaszkowego. Sztucznie można wywołać gorączkę (doświadczenia na zwierzętach) przez nakłucie dna III komory mózgu – tzw. „nakłucie cieplne”.

Impulsy odruchowo-nerwowe. Gorączka może powstać również pod wpływem pobudzenia ośrodka termoregulacji przez impulsy płyną­ce do niego z kory mózgowej — tzw. gorączka nerwowa lub psychiczna (emocjonalna). Gorączka ta powstaje u osób wrażli­wych pod wpływem silnych przeżyć psychicznych.

Przebieg gorączki. W przebiegu gorączki można wyróżnić trzy ok­resy: narastania, szczytowy i zejścia.

Okres narastania. W okresie tym, który trwa od chwili usta­lenia się temperatury, dochodzi do gromadzenia się ciepła w ustroju wskutek ograniczonego jego oddawania i wzmożonego wytwarzania. Gorączkujący ma skórę bladą, suchą, odczuwa zimno i ma dreszcze.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.