Kininy

Są to substancje peptydowe wytwarzane we krwi z białek osocza. Najważniejszym przedstawicielem kinin jest bradykinina, powstająca pod wpływem enzymu kalikreiny. Enzym ten ulega aktywacji pod działaniem wydzielin różnych gruczołów, m.in. gruczo­łów ślinowych, potowych, trzustkowych oraz pod wpływem substancji uwalnianych z uszkodzonych tkanek. Kininy powodują rozszerzenie naczyń krwionośnych, przyczyniając się do przekrwienia czynnego gruczołów oraz przekrwienia w miejscach objętych stanem zapalnym. Powodują ponadto wzrost przepuszczalności ścian naczyń krwionoś­nych i przyciąganie leukocytów do miejsc objętych stanem zapalnym, a także drażnią receptory bólowe.

Eikozanoidy, zwane też prostanoidami, są pochodnymi wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (kwasu arachidonowego), wytwa­rzanymi w większości tkanek. Działanie ich na ogół ogranicza się do tkanek w najbliższym sąsiedztwie wydzielania. Do grupy eikozanoidów należy wiele różnych substancji, wśród których wyróżnia się grupę prostaglandyn, prostacyklinę, tromboksany i leukotrieny.

Działanie prostaglandyn, podobnie jak mechanizmy sterujące ich wydzielaniem, nie jest w pełni poznane. Większość prostaglandyn działa rozszerzająco na naczynia i w ten sposób uczestniczy w wywoły­waniu przekrwienia czynnego różnych narządów (np. mięśni szkieleto­wych) oraz w wywoływaniu przekrwienia zapalnego. Prostaglandyny hamują wiele efektów działania amin katecholowych, np. ich wpływ kurczący na naczynia krwionośne, i jednocześnie zmniejszają ilość no­radrenaliny uwalnianej z zakończeń pozazwojowych nerwów współ­czulnych. W układzie trawiennym prostaglandyny hamują wydziela­nie soku żołądkowego i pobudzają motorykę przewodu pokarmowego.

W nerkach – hamują wchłanianie zwrotne sodu i wody (prostaglandyny typu E). W płucach (wytwarzane są różnego typu prostaglandyny) część prostaglandyn działa kurcząco, a część rozkurczowo na mię­śnie gładkie dróg oddechowych. Prostaglandyny typu F silnie kurczą mięsień macicy.

Prostacyklina jest pochodną kwasu arachidonowego wytwa­rzaną w śródbłonku naczyń krwionośnych. Działa rozszerzająco na na­czynia i hamuje agregację płytek krwi.

Spośród tromboksanów najważniejszą rolę pełni tromboksan A2 (TXA2). Jest on nadtlenkową pochodną prostaglandyn wy­twarzaną w płytkach krwi. Kurczy naczynia krwionośne i powoduje agregację płytek krwi, co wpływa na tworzenie się zakrzepów.

Leukotrieny są pochodnymi kwasu arachidonowego wytwarza­nymi przez leukocyty. Biorą udział w procesach immunologicznych.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.