Hormony rdzenia nadnerczy

Hormonami rdzenia nadnerczy, wydzielanymi przez tzw. komórki chromochłonne, są aminy katecholowe – adrenalina i norad­renalina. Aminy te, będące pochodnymi aminokwasów: tyrozyny i fenyloalaniny, są wytwarzane także w mózgu, gdzie pełnią rolę neuroprzekaźników, ponadto noradrenalinę wydzielają komórki zwojów współczulnych i zakończenia współczulnych włókien poza zwój owych w różnych tkankach.

Aminy katecholowe działają prawie na wszystkie tkanki. Efekty te­go działania są różne, w zależności od typu receptorów (zwanych re­ceptorami adrenergicznymi) wiążących aminy katecholowe w tkankach. Rozróżnia się dwa podstawowe rodzaje receptorów adrenergicznych: receptory typu alfa i beta. Każdy z nich zawiera dwie podgrupy, określane jako receptory alfa, i alfa2 oraz beta i beta2. Działanie amin katecholowych można zahamować, stosując środki farmakologiczne selektywnie blokujące poszczególne typy receptorów.

Aminy katecholowe wywierają silny wpływ na układ krążenia, a mianowicie zwiększają siłę i częstość skurczów serca (receptory beta) oraz działają na czynność mięśni gładkich naczyń tętniczych (recepto­ry alfa i beta). Noradrenalina powoduje skurcz tych mięśni (receptory alfa), co prowadzi do podwyższenia ciśnienia tętniczego krwi, adrena­lina natomiast, zwłaszcza w niskich stężeniach, powoduje rozkurcz mięśniówki naczyniowej (za pośrednictwem receptorów typu beta). Op­rócz działania na układ krążenia, aminy katecholowe wywołują roz­kurcz mięśni gładkich oskrzeli (receptory beta), zahamowanie motory­ki i rozkurcz mięśni gładkich przewodu pokarmowego (receptory alfa i beta), zwiększone uwalnianie glukozy z wątroby (receptory alfa i be­ta), zwiększone uwalnianie kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej (receptory beta) oraz zahamowanie wydzielania insuliny (receptory al­fa) i pobudzenie wydzielania glukagonu (receptory beta) w trzustce.

Wydzielanie amin katecholowych przez komórki rdzenia nadnerczy jest pobudzane przez impulsy nerwowe docierające za pośrednictwem przędz woj owych włókien współczulnych. Rdzeń nadnerczy sta­nowi więc rodzaj zwoju współczulnego. Przekaźnikiem po­budzania jest acetylocholina. Czynnością rdzenia nadnerczy, za poś­rednictwem współczulnego układu nerwowego, kieruje podwzgórze. Wydzielanie amin katecholowych wzrasta przy obniżeniu stężenia glu­kozy we krwi, w stanie niedotlenienia pod wpływem emocji i dużego wysiłku fizycznego itp. Aminy katecholowe współdziałają z glikokortykosteroidami w adaptacji organizmu do sytuacji stresowych. Pod wpływem glikokortykosteroidów działanie amin katecholowych potę­guje się, a także zwiększa się synteza adrenaliny w rdzeniu nadnerczy. Działanie amin katecholowych potęgują również hormony tarczycy.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.