Gruczoły trawienne

Trzustka (pancreas) leży zewnątrzotrzewnowo na tylnej ścianie brzucha, na wysokości drugiego kręgu lędźwiowego. Prawa część trzustki, zgrubiała, zwana jest głową trzustki, część środkową sta­nowi trzon, a część lewą — ogon trzustki. Głowę trzustki obejmu­je pętla dwunastnicy, trzon leży za żołądkiem, a ogon przylega do śle­dziony. Trzustka jest gruczołem zewnątrzwydzielniczym i wewnątrz- wydzielniczym. Część zewnątrzwydzielnicza zbudowana ze zrazików wydziela sok trzustkowy biorący udział w trawieniu pokarmów. Sok trzustkowy odprowadzany jest przez przewodziki zrazikowe do przewodu trzustkowego, którym spływa do dwunastnicy. Część wewnątrzwydzielniczą (dokrewną) trzustki tworzą komórki skupione w wyspach trzustkowych, zwanych wyspami Langerhansa. Ko­mórki A tych wysp wydzielają glukagon, komórki B – insulinę, ko­mórki D – somatostatynę, a komórki F — polipeptyd trzustkowy.

Wątroba (hepar) leży pod prawym łukiem żebrowym i w nadbrzu­szu, poniżej przepony. Wątroba ma kształt skośnie przeciętego jaja kurzego. Wyróżnia się w niej powierzchnię przeponową, skierowaną do przodu i ku górze, oraz powierzchnię trzewną, skierowaną do tyłu i ku dołowi. Powierzchnie oddziela brzeg dolny. Wątroba ma cztery pła­ty: prawy (największy), lewy, ogoniasty i czworoboczny. Dwa ostatnie znajdują się na powierzchni trzewnej wątroby. Płaty wątroby dzielą się na segmenty zbudowane ze zrazików utworzonych z komórek wą­trobowych, czyli hepatocytów.

Na powierzchni trzewnej wątroby biegną strzałkowo dwie bruzdy (prawa i lewa) i łącząca je poprzecznie bruzda zwana wrotami wątroby (wnęka wątroby). Przez wrota wątroby przechodzą naczy­nia krwionośne i chłonne, nerwy oraz przewody żółciowe. Tętnica wątrobowa właściwa tworzy w wątrobie krążenie odżywcze (układ tętniczo-żylny), zaś żyła wrotna prowadząca do wątroby krew zebraną z narządów przewodu pokarmowego i ze śledziony — układ czynnościowy (układ żylno-żylny). Krew z układu odży­wczego i czynnościowego wątroby odprowadzają żyły wątrobo­we, uchodzące do żyły głównej dolnej.

Komórki wątrobowe wytwarzają żółć, która kanalikami żółciowy­mi odpływa do dwóch przewodów wątrobowych, prawego i le­wego. Przewody wątrobowe opuszczają gruczoł przez wrota wątroby; wkrótce po wyjściu z wątroby łączą się w przewód wątrobowy wspólny odprowadzający żółć do pęcherzyka żółciowego lub do przewodu żółciowego wspólnego, a dalej do dwunastnicy. Pęche­rzyk żółciowy (uesica fellea) leży w dole pęcherzyka żółciowego (część przednia bruzdy strzałkowej prawej). W pęcherzyku wyróżnia się dno, trzon i szyjkę. Dno skierowane jest do przedniej ściany brzu­cha (na wysokości łuku żebrowego prawego, w miejscu skrzyżowania się mięśnia prostego brzucha prawego z łukiem żebrowym), a szyjka zwrócona jest do wrót wątroby, gdzie zaginając się przechodzi w przewód pęcherzykowy. Przewód pęcherzykowy zespala się z przewodem wątrobowym wspólnym w przewód żółciowy wspólny, który uchodzi w części zstępującej dwunastnicy na brodawce dwunastniczej większej razem z przewodem trzustkowym. Pojemność pęcherzyka wynosi 30-50 ml. Żółć zostaje w nim dziesięciokrotnie zagęszczona i zmagazynowana.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.