Układ nerwowy autonomiczny

Układ nerwowy autonomiczny, zwany też wegetatywnym, kie­ruje czynnościami, które nie podlegają naszej woli. Reguluje on czyn­ność mięśnia sercowego, mięśni gładkich, gruczołów oraz czynności związane z oddychaniem, trawieniem, wydalaniem, przemianą materii i rozrodem. Układ nerwowy autonomiczny dzieli się na część współczulną (sympatyczną) i część przywspółczulną (parasympatyczną) działające przeciwnie. Obie części skła­dają się z części ośrodkowej i obwodowej.

Część ośrodkowa leży w mózgowiu i rdzeniu kręgowym tworząc ośrodki autonomiczne i jest z nimi ściśle związana. Ośrod­ki korowe za pomocą dróg nerwowych mają połączenia z ośrodka­mi podkorowymi, ośrodkami podwzgórza, pnia mózgu i rdzenia kręgo­wego. W podwzgórzu leżą ośrodki przemiany węglowodanowej, tłu­szczowej, białkowej, gazowej i ośrodek gospodarki wodnej. W pniu mózgu leżą ośrodki części przywspółczulnej układu nerwowego auto­nomicznego. Są to ośrodki naczynioruchowe, wydzielnicze, oddecho­we, połykania i motoryczne dla mięśni gładkich i mięśnia sercowego.

W rdzeniu kręgowym ośrodki współczulne leżą w słupach bocznych istoty szarej, od 8 segmentu szyjnego do 2 lub 3 segmentu lędźwiowego. Wśród nich wyróżnia się ośrodek odruchów źrenicy na światło i rzęskowych (8 segment szyjny oraz 1 i 2 segment piersiowy), ośrodki włosoruchowe, naczynioruchowe i regulujące wydzielanie gruczołów potowych (1 i 2 segment lędźwiowy). Część przy- współczulną reprezentują ośrodki defekacji, wydzielania moczu, erekcji, ejakulacji i motoryczne dla mięśnia macicy. Ośrodki te leżą w części krzyżowej rdzenia kręgowego, zwłaszcza na przestrzeni od 2 do 4 segmentu krzyżowego.

Część obwodowa części współczulnej składa się z pnia współczulnego (parzysty) i wszystkich jego odgałęzień. Pień współczulny jest zbudowany ze zwojów współczulnych, leżących przy trzonach kręgów, połączonych gałęziami międzyzwojowymi. Ner­wy odchodzące od pnia współczulnego dochodzą do narządów razem z gałęziami nerwów rdzeniowych albo z tętnicami. Włókna współczulne dochodzą do wszystkich narządów wewnętrznych, gruczołów i naczyń krwionośnych i chłonnych.

Część obwodową części przywspółczulnej stanowią włókna przywspółczulne biegnące z nerwami: okoruchowym, twarzo­wym, językowo-gardłowym i błędnym, oraz włókna przywspółczulne odchodzące od części krzyżowej rdzenia kręgowego, tworzące nerwy trzewne miedniczne. Włókna nerwu okoruchowego unerwiają mięsień zwieracz źrenicy i mięsień rzęskowy (akomodacji oka). Nerwy twarzo­wy i językowo-gardłowy unerwiają ślinianki jamy ustnej i gruczoł łzowy. Włókna przywspółczulne nerwu błędnego unerwiają serce, oskrze­la, przełyk, żołądek, jelito cienkie, jelito grube (tylko do 2/3 okrężnicy poprzecznej), wątrobę, trzustkę, śledzionę, nerki, miedniczki nerkowe i moczowody. Włókna odchodzące od części krzyżowej rdzenia kręgo­wego unerwiają pozostałą część jelita grubego, pęcherz moczowy i na­rządy płciowe.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.