Układ przedsionkowy

Jądra przedsionkowe, umieszczone na granicy rdzenia przedłużonego i mostu, regulują równowagę ciała zarówno w warunkach statycznych (np. podczas stania i siedzenia), jak i dynamicznych (podczas chodzenia i zmian pozycji ciała). Do ją­der przedsionkowych dochodzą impulsy z narządu równowagi i recep­torów narządu ruchu, niosące informację o położeniu głowy względem ciężkości ciała, o rozkładzie napięcia w różnych grupach mięśnio­wych, o ułożeniu ciała względem siebie, a w warunkach dynamicz­nych — także o zmianach szybkości i kierunku poruszania się (przys­pieszenie liniowe i kątowe).

Narząd równowagi, umiejscowiony w błędniku, jest zaliczany do narządów zmysłów. Tworzy go błędnik błoniasty, składający się z kilku przestrzeni wypełnionych płynem (śródchłonką), a mianowicie z woreczka, łagiewki i przewodów półkolistych. Ściany tych przestrzeni zawierają nabłonek zmys­łowy zbudowany z komórek rzęsatych (mających włoski), kontaktu­jących się z zakończeniami włókien nerwowych. Włoski zlepione są galaretowatą substancją i tworzą uwypuklenia wystające do wnętrza przestrzeni płynowych błędnika. W woreczku i łagiewce w ga­laretowatej substancji zlepiającej włoski zawarte są zwapniałe kamy­ki — otolity. Przy zmianach położenia głowy, wskutek bezwładnoś­ci otolitów, włoski odchylają się od położenia spoczynkowego, co po­woduje pobudzenia komórek rzęsatych i zakończeń nerwowych w na­błonku zmysłowym. Receptory woreczka i łagiewki reagują na bodźce stacjonarne, wynikające ze stałego utrzymania się zmienionego poło­żenia głowy, a receptory łagiewki także na nagłe ruchy głowy do przodu i tyłu, tj. na przyspieszenie liniowe. W podobny sposób recepto­ry w przewodach półkolistych reagują na zmiany ruchu obrotowego głowy w różnych płaszczyznach, czyli na przyspieszenie kątowe.

Impulsy z narządu równowagi dochodzą do jąder przed­sionkowych i modulują ich oddziaływanie na ośrodki ru­chowe rdzenia kręgowego. Wskutek tego napięcie w różnych grupach mięśni jest ustalane w taki sposób, aby zapewnić utrzymanie równo­wagi podczas siedzenia, stania i chodzenia.

Móżdżek reguluje napięcie mięśniowe, uczestniczy w utrzymywaniu równowagi ciała oraz kontroluje zakres i precyzję wykonywanych ru­chów. Otrzymuje informacje z narządów ruchu, z okolicy ruchowej ko­ry mózgowej i z układu wzrokowego, wysyła zaś impulsy do ośrodków ruchowych rdzenia i do kory mózgowej. W sieciach nerwowych móżdż­ku odbywa się porównywanie przebiegu wykonywanego ruchu z ru­chem zamierzonym, dzięki czemu możliwa jest optymalna korekcja ru­chu w stosunku do zamierzonego. Działanie móżdżku powoduje nagłe zatrzymanie ruchu w momencie osiągnięcia celu. W móżdżku powstaje też schemat takiego rozkładu napięcia mięśniowego, który zapewnia utrzymanie równowagi ciała np. po przeskoczeniu przeszkody, po wejś­ciu na poruszające się podłoże i podczas chodzenia po nierównym tere­nie. Do funkcji móżdżku należy też regulacja właściwej intonacji i płynności mowy.

Wyższe ośrodki ruchowe. Sprawnością i precyzją ruchów, a zwła­szcza łączeniem ruchów w jedną logiczną całość, kierują obszary koro­we leżące ku przodowi od okolicy ruchowej. Kodu­ją one wzorce aktów ruchowych lub umiejętności i uruchamiają dzia­łania zgodne z tymi wzorcami. Zakodowane wzorce są źródłem wyo­brażenia ruchu, jaki mamy wykonać. Najwyższa forma integracji ak­tów ruchowych człowieka odbywa się w okolicy przedczołowej, tj. w najbardziej do przodu wysuniętych obszarach płatów czołowych. Umożliwia ona realizację wieloetapowych, uprzednio zaplanowanych działań.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.