Ocena przyjemności i przykrości

Stanami przyjemności i przyk­rości sterują dwa przeciwstawne układy. Pierwszy z nich, tzw. „układ nagrody”, rozciąga się od tylnej części pnia mózgu aż do przodomózgowia, drugi, „układ kary”, jest zlokalizowany bardziej przyśrodko­wo, w sąsiedztwie komór mózgowych. Zwierzęta w warunkach do­świadczalnych dążą do uzyskania podrażnienia prądem elektrycznym „układu nagrody”, natomiast unikają podrażnienia „układu kary”. Drażnienie „układu nagrody” u człowieka podczas zabiegów neurochi­rurgicznych powoduje uczucie przyjemności lub rozkoszy. Zaburzenia funkcjonowania tego układu prowadzą do zmian nastroju w postaci jego podwyższenia — euforii – lub obniżenia — depresji. Prze­kazywanie pobudzenia w „układzie nagrody” odbywa się przy udziale dwóch mediatorów — noradrenaliny i dopaminy.

Ból jest nie tylko zjawiskiem subiektywnym (czucie bólu), lecz tak­że popędem, którego rola polega na ochronie organizmu przed nie­bezpieczeństwem. Oprócz ośrodków bólu zlokalizowanych głów­nie we wzgórzu wykryto system ośrodków umieszczonych w pniu móz­gu, osłabiający czucie bólu. Ośrodkowy system przeciwbó­lowy blokuje przepływ impulsów przez układ bramkujący w rogach tylnych rdzenia kręgowego. Pobudzają go substancje (peptydy) wywie­rające działanie biologiczne podobne do morfiny. Do substancji tych należy beta-endorfina wydzielana przez część przednią przysadki oraz enkefalina metioninowa i leucynowa, powstające w ośrodkowym układzie nerwowym.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.