Narządy moczowe

Do narządów moczowych należą nerki wytwarzające mocz oraz narządy odprowadzające, przez które mocz jest wydalany z organizmu. Do narządów odprowadzających należą: kielichy nerkowe, miedniczki nerkowe, moczowody, pęcherz moczowy i cewka moczowa.

Nerka (ren) jest narządem parzystym, położonym w przestrzeni za- otrzewnowej z boku kręgosłupa, na przestrzeni od dwunastego kręgu piersiowego do drugiego kręgu lędźwiowego. Kształtem przypomina fasolę. W nerce wyróżnia się koniec górny i dolny, powierzchnię przed­nią i tylną, brzeg boczny wypukły i brzeg przyśrodkowy wklęsły. Za­głębienie na brzegu przy środkowym, zwane wnęką nerki, prowa­dzi do przestrzeni zwanej zatoką nerkową. Przez wnękę wnika do nerki tętnica i nerwy, a wychodzi żyła, moczowód i naczynia chłon­ne. Z zewnątrz nerkę okrywa torebka włóknista, którą otacza torebka tłuszczowa, tworząca miękkie podłoże amortyzujące wstrząsy. Kolejną osłonkę nerki stanowi powięź nerkowa, łączą­ca się z powięzią przeponową i lędźwiową. Miąższ nerki składa się z dwóch warstw: leżącej na obwodzie jaśniejszej kory i ciemniej­szego rdzenia. Rdzeń nerki zbudowany jest z piramid, których pod­stawy przylegają do kory. Wierzchołek każdej piramidy tworzy tzw. brodawkę nerkową, która leży w dnie zatoki nerkowej i jest ob­jęta kielichem nerkowym mniejszym.

Najmniejszą częścią morfologiczno-czynnościową nerki jest nefron, złożony z ciałka nerkowego i kanalików nerkowych. Ciałko nerkowe, położone w korze, składa się z kłębuszka naczyń włosowatych, tworzących sieć tętniczo-tętniczą, i torebki kłębuszka. Torebka kłębuszka składa się z dwóch blaszek, między którymi znajduje się przestrzeń przechodząca w światło kanalików nerkowych. Miejsce to zwane jest biegunem kanalikowym; odchodzi od niego kanalik główny, składający się z kanalika krętego i prostego. Kanalik prosty przechodzi w pętlę nefronu, mającą ramię zstępujące i ramię wstępujące. Dalszą część nefronu stanowi wstawka i kanalik zbiorczy. Z kilku kanalików zbiorczych w obrębie piramidy powstaje przewód brodawkowy, który kończy się ujściem na szczycie brodawki nerkowej. Brodawki nerkowe są objęte kielichami nerkowymi mniejszymi. Dwa lub trzy kielichy mniejsze łączą się w obszerne kielichy ner­kowe większe, z których połączenia powstaje miedniczka nerkowa. Kielichy i miedniczka nerkowa znajdują się w zatoce nerki.

Moczowód (ureter) jest przewodem długości ok. 30 cm i średnicy 0,5 — 0,8 cm, biegnącym od miedniczki nerkowej w dół do dna pęcherza moczowego. Ściana moczowodu jest zbudowana z trzech warstw: bło­ny śluzowej tworzącej fałdy podłużne, błony mięśniowej utworzonej z mięśni gładkich oraz z warstwy zewnętrznej, którą tworzy tkanka łączna luźna.

Pęcherz moczowy (vesica urinaria) jest zbiornikiem moczu położo­nym między spojeniem łonowym, macicą i pochwą u kobiety, a przed odbytnicą u mężczyzny. Dno pęcherza u mężczyzny spoczywa na gru­czole krokowym. Od tyłu do pęcherza dochodzą moczowody, ku doło­wi biegnie odchodząca od pęcherza cewka moczowa.

Cewka moczowa (urethra) biegnie z pęcherza moczowego (ujście wewnętrzne) i kończy się u mężczyzny na wierzchołku żołędzi prącia, u kobiety w przedsionku pochwy (ujście zewnętrzne). Długość cewki u kobiety wynosi 2 — 4 cm, u mężczyzny 15 — 20 cm, a średnica ok. 5 mm. Cewka moczowa mężczyzny dzieli się na trzy części: sterczową, błonia­stą i gąbczastą. Część sterczową przechodzi przez gruczoł krokowy. Wpadają do niej przewody wytryskowe i przewody wyprowadzające gruczołu krokowego. Część błoniasta przechodzi przez przeponę moczowo-płciową krocza. Część gąbczasta jest objęta przez ciało gąbcza­ste prącia.

Cewkę moczową męską i żeńską dokoła ujścia wewnętrznego otacza mięsień zwieracz pęcherza moczowego, którego działanie nie zależy od woli. Drugi zwieracz, zależny od woli, zbudowany z włókien mięśnio­wych poprzecznie prążkowanych, otacza cewkę w miejscu jej przejścia przez przeponę moczowo-płciową krocza.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.