Żołądek

Jest to workowaty narząd, w którym pokarm jest groma­dzony, rozdrabniany, mieszany z wydzielinami gruczołów błony śluzo­wej żołądka i przesuwany do jelita. Żołądek dzieli się na część wpu­stową (górną), dno, trzon i część odźwiernikową.

Część bliższa żołądka, obejmująca część wpustową, dno i część trzonu, służy przede wszystkim do gromadzenia pokarmu. Mię­śnie tej części żołądka ulegają rozluźnieniu podczas połykania pokar­mu, co umożliwia zwiększenie objętości żołądka. W części dal­szej żołądka odbywa się mieszanie pokarmu z tzw. sokiem żo­łądkowym i homogenizowanie jego cząstek. Skurcze toniczne i perystaltyczne tej części żołądka powodują wielokrotne przesuwanie treści pokarmowej tam i z powrotem i wtłaczają małe jej porcje do je­lita cienkiego.

Sok żołądkowy jest mieszaniną wydzielin różnych komórek bło­ny śluzowej żołądka. Do najważniejszych jego składników należą: kwas solny, pepsyna (enzym trawiący białka), śluz i tzw. czynnik wewnętrzny. Kwas solny powoduje silne zakwaszenie treści po­karmowej. Umożliwia upłynnienie wielu składników stałych pokarmu, np. włókien mięsnych, działa bakteriobójczo i stwarza właściwe środo­wisko dla aktywacji i trawiennego działania enzymu pepsyny. En­zym ten powoduje rozłożenie cząsteczek białek pokarmowych na łań­cuchy peptydowe. Śluz, będący mieszaniną związków wielkocząstecz­kowych (głównie białek i wielocukrów), ma strukturę żelu. Osłania on błonę śluzową żołądka przed drażniącym działaniem kwasu solnego i ułatwia przesuwanie pokarmu. Czynnik wewnętrzny jest to substancja, które wiąże zawartą w pokarmie witaminę B12 i w ten spo­sób umożliwia jej wchłanianie w jelicie.

Wydzielanie soku żołądkowego w ilości ok. 2 l/dobę jest pobu­dzane przez wiele czynników. Należą do nich: acetylocholina wy­dzielana na zakończeniach włókien nerwowych, gastryna wydzielana przez komórki błony śluzowej żołądka, histamina (hormon tkankowy), jony wapniowe oraz szereg składników pokarmu, takich jak produkty trawienia białek, kofeina, alkohol i inne. Hamują wydzielanie soku żołądkowego niektóre hormony jelitowe, m.in. sekretyna i żołądkowy peptyd hamujący.

Gastryna jest hormonem wydzielanym przez specjalne komórki błony śluzowej żołądka, tzw. komórki G. Hormon ten silnie pobudza wydzielanie soku żołądkowego, zwiększa wydzielanie enzymów trzust­kowych i jelitowych, pobudza motorykę żołądka i innych części prze­wodu pokarmowego, wywiera wpływ troficzny na błonę śluzową żołąd­ka, dwunastnicy i utkanie gruczołowe trzustki (rozrost komórek) oraz wzmaga przepływ krwi przez trzewia. Wydzielanie gastryny jest pobu­dzane na drodze odruchowej przez pokarm pojawiający się w żołądku, a także bezpośrednio przez składniki pokarmu, przede wszystkim pro­dukty trawienia białek, i niektóre hormony, np. insulinę. Hamują wy­dzielanie gastryny: silne zakwaszenie treści żołądka w części odźwiernikowej oraz hormony jelitowe, głównie sekretyna.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.