Gruczoły ślinowe, czyli ślinianki

U człowieka występuje trzy pa­ry głównych gruczołów ślinowych: ślinianki podżuchwowe, podjęzykowe i przyuszne oraz liczne mniejsze rozsiane w błonie śluzowej jamy ustnej. W skład śliny wydzielanej przez te gruczoły oprócz wody (99%) wchodzą: śluz (mucyna), będący mieszaniną glikoproteidów i wielocukrów, białka oraz składniki mineralne. Wśród białek śliny naj­większe znaczenie ma enzym trawienny — ptyalina (amylaza ślino­wa) – rozkładający cząsteczki skrobi i innych wielocukrów pokarmo­wych na mniejsze fragmenty. Produktem rozkładu zachodzącego z udziałem ptyaliny jest m.in. cukier maltoza, złożony z dwóch cząste­czek glukozy (dalszy rozkład cukrów odbywa się w jelicie cienkim). Ślina zawiera ponadto śladowe ilości białek osocza, lizozym — sub­stancję hamującą wzrost bakterii, oraz kalikreinę – substancję działającą rozszerzająco na naczynia.

Wydzielanie śliny stymuluje wegetatywny układ nerwowy współczulny i przywspółczulny. Ślina wydzielana jest stale, dzięki czemu ja­ma ustna jest stale zwilżana. Obecność pokarmu w jamie ustnej powo­duje na drodze odruchowej zwiększenie wydzielania śliny. Odruch ten zostaje zapoczątkowany przez drażniące działanie składników pokar­mu na chemoreceptory jamy ustnej (najsilniej działają substancje kwaśne). Wydzielanie śliny może zwiększać się również pod wpływem bodźców warunkowych związanych z przyjmowaniem pokarmu oraz może być modyfikowane w różnych stanach emocjonalnych. Ogólna ilość śliny wydzielanej w ciągu doby wynosi 1 —1,5 l.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.