Swoiście dynamiczne działanie pokarmu

Po spożyciu posiłku następuje wzrost tempa przemiany materii sięgający kilkunastu procent. Zjawisko to nazywane jest swoiście dynamicznym działaniem pokarmu. Efekt ten pojawia się 30-60 min po spożyciu posiłku i może utrzymywać się nawet przez kilkanaście godzin. Najdłużej wzrost tempa przemiany materii utrzy­muje się po spożyciu pokarmów białkowych. Swoiście dynamiczne działanie pokarmu występuje również po podaniu dożylnym substancji odżywczych. Nie jest więc ono związane z trawieniem i wchłanianiem składników pokarmu, lecz z bezpośrednim działaniem tych substancji na procesy przemiany materii i ze zmianami hormonalnymi towarzy­szącymi posiłkom.

Energetyka pracy mięśniowej

Czynność mięśni szkieletowych powoduje znaczne zwiększenie tem­pa przemiany materii. Pobieranie tlenu przez organizm w czasie wyko­nywania pracy mięśniowej może ponad 10-krotnie przekraczać poziom spoczynkowy.

Około 20% ogólnej ilości energii uwalnianej w procesach utleniania podczas wysiłku fizycznego jest przetwarzane na pracę zewnętrzną mięśni. Reszta wydatkowana jest częściowo na tzw. pracę wewnętrzną (napięcie mięśni współdziałających w utrzymywaniu pozycji ciała i stabilizacji stawów, wzmożona praca mięśni oddechowych, serca itp.), częściowo zaś ulega rozproszeniu w postaci ciepła. Stosunek pracy ze­wnętrznej (kJ/min) do wydatku energetycznego organizmu w czasie wysiłku (po odjęciu spoczynkowej przemiany materii) nosi nazwę współczynnika pracy użytecznej. Wartość jego jest różna przy różnych wysiłkach. Podczas wysiłków wykonywanych przy uży­ciu małych grup mięśni wynosi zaledwie kilka procent, podczas jazdy na rowerze z umiarkowaną prędkością wzrasta do 20 — 25%, a podczas biegu i chodu sięga kilkudziesięciu procent. Praca mięśniowa podczas biegu i chodu polega na naprzemiennym skurczu i rozciąganiu mięśni. W czasie skurczu wykorzystywana jest energia potencjalna „zgroma­dzona” w elementach sprężystych mięśnia w czasie jego rozciągania, podobnie jak w rozciąganej sprężynie.

Po zakończeniu pracy mięśniowej tempo przemiany materii szybko się zmniejsza. Po ciężkich wysiłkach niewielkie zwiększenie tempa przemiany materii może jednak utrzymywać się nawet przez kilka godzin.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.