ODDYCHANIE

Oddychanie w szerokim znaczeniu jest procesem wymiany tlenu i dwutlenku węgla między komórkami i otoczeniem. W procesie tym bierze udział nie tylko układ oddechowy, a więc drogi odde­chowe i płuca, ale także krew i płyn śródmiąższowy.

Powietrze oddechowe z atmosfery dostaje się poprzez jamę nosową i jamę ustną do gardła i dalej poprzez krtań oraz tchawicę do dwóch dużych oskrzeli, z których każde zaopatruje jedno płuco. Wewnątrz płuc oskrzela rozgałęziają się wielokrotnie tworząc co­raz mniejsze przewody – najmniejsze z nich kończą się ślepo maleńki­mi woreczkami, czyli pęcherzykami płucnymi. Są one właści­wym miejscem wymiany gazów; takich najmniejszych jednostek czyn­nościowych w obu płucach jest ok. 300 milionów.

Powietrze atmosferyczne przechodząc do płuc poprzez drogi odde­chowe zostaje w nich zwilżone i ogrzane. W obrębie krtani trafia na struny głosowe, które wprawia w drgania, dzięki czemu wydajemy dźwięki. W tchawicy i oskrzelach wyścielonych nabłonkiem wydziela­jącym śluz i wyposażonym w rzęski, powietrze zostaje oczyszczone z cząsteczek pyłu, innych zanieczyszczeń stałych oraz z bakterii. Wszystkie te czynniki szkodliwe przyklejają się do śluzu, który dzięki nieustannemu ruchowi rzęsek przesuwany jest w kierunku krtani i gardła, gdzie ulega połknięciu. Jest to ważny mechanizm chroniący płuca przed wtargnięciem czynników chorobotwórczych. Dym papiero­sowy wdychany przez palaczy tytoniu z jednej strony pobudza wydzie­lanie śluzu, z drugiej zaś unieruchamia rzęski, co w efekcie prowadzi do upośledzenia drożności dróg oddechowych.

W zjawisku oddychania wyróżnia się następujące procesy składowe:

1)  wymianę powietrza między atmosferą i pęcherzykami płucnymi, czyli wentylację płuc;

2)  wymianę tlenu i dwutlenku węgla między powietrzem pęcherzy­kowym a krwią naczyń włosowatych płuc;

3)  transport tlenu i dwutlenku węgla przez krew;

4)  wymianę tlenu i dwutlenku węgla między krwią naczyń włosowa­tych tkanek (innych niż płuca) i komórkami tych tkanek.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.