Fizyczna charakterystyka krążenia krwi

Przepływ krwi i opór przepływu. Przepływ krwi w układzie krąże­nia jest wprost proporcjonalny do różnicy ciśnień między poszczegól­nymi odcinkami układu krążenia oraz odwrotnie proporcjonalny do oporu przepływu.

Ciśnienie napędowe, warunkujące przepływ krwi w całym układzie krążenia dużego, jest równe różnicy ciśnień między początko­wym odcinkiem aorty (100 mm Hg « 13,3 kPa) i prawym przedsionkiem serca (5 mm Hg as 0,7 kPa) i wynosi w spoczynku 95 mm Hg (12,6 kPa). W układzie krążenia małego ciśnienie napędowe równe jest róż­nicy ciśnień między początkowym odcinkiem tętnicy płucnej (15 mm Hg » 2,0 kPa) a lewym przedsionkiem (7 mm Hg « 0,9 kPa) i wy­nosi 8 mmHg (1,1 kPa). Ciśnienie napędowe maleje w miarę przesuwa­nia się krwi wzdłuż układu krążenia wskutek pokonywania oporu przepływu.

Opór przepływu jest następstwem tarcia przy przesuwaniu się poszczególnych warstw krwi względem siebie. Zależy on od właściwoś­ci samej krwi w ruchu (właściwości reologicznych) oraz od budowy i właściwości naczyń krwionośnych. Opór przepływu jest w przybliżeniu wprost proporcjonalny do długości naczynia i lepkości krwi, a odwrot­nie proporcjonalny do czwartej potęgi promienia naczynia (r4). Zmia­ny promienia wpływają więc w największym stopniu na wielkość opo­ru. Dwukrotne zmniejszenie lub zwiększenie promienia naczynia po­woduje 16-krotny wzrost lub obniżenie oporu.

Ściany naczyń krwionośnych zbudowane są z komórek śródbłonka, mięśni gładkich oraz z włókien sprężystych i kolagenowych. Ilość i wzajemny stosunek tych składników decydują o właściwościach fi­zycznych ściany naczynia, ich rozciągliwości, sprężystości i napięciu powstającym w ścianie naczyń podczas rozciągania. Ciśnienie krwi wewnątrz naczynia krwionośnego działa jednakowo we wszystkich kierunkach. Składowa ciśnienia działająca zgodnie z kierunkiem ru­chu krwi stanowi ciśnienie napędowe, natomiast składowa boczna, działająca prostopadle do ściany naczynia, stanowi tzw. ciś­nienie transmuralne (poprzez ścienne). Ciśnienie to, równe róż­nicy między ciśnieniami wewnątrz i na zewnątrz naczynia, zazwyczaj jest skierowane na zewnątrz i stanowi siłę rozciągającą na­czynie. Do naczyń najbardziej podatnych na działanie ciśnienia transmuralnego należą naczynia żylne.

Opór przepływu wzrasta również wraz ze wzrostem lepkości krwi. Lepkość pełnej krwi jest 3-krotnie większa od lepkości wody i jest tym wyższa, im większa jest zawartość elementów morfotycznych (głównie krwinek czerwonych). Krew należy do cieczy nienewtonowskich. Oznacza to, że jej lepkość może zmieniać się podczas ruchu. W dużym stopniu jest to związane z plastycznością krwinek czerwonych, które łatwo adaptują się do kształtu naczyń. Lepkość krwi wzrasta w niskiej temperaturze na skutek grupowania się krwinek. Zjawisko to dodatkowo utrudnia przepływ krwi przez zwężone naczynia powierz­chownych warstw ciała podczas przebywania w środowisku o niskiej temperaturze.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.