Czynność naczyń żylnych

Naczynia żylne krążenia dużego i małego należą do niskociśnienio­wej, tj. wysoko objętościowej części układu krążenia i zawierają łącz­nie ok. 68% krwi. Naczynia żylne mają stosunkowo .cienką ścianę i odznaczają się wskutek tego dużą podatnością na rozciąga­nie. Dzięki temu układ żylny może pomieścić duże objętości krwi. Nadmiernemu rozciąganiu naczyń żylnych zapobiegają włókna kolage­nowe, tworzące luźną sieć w ścianie naczyń żylnych.

Powrót żylny. Dzięki dużej podatności na rozciąganie naczynia żyl­ne stawiają niski opór przepływającej krwi. W związku z tym przesu­nięcie krwi z początkowej części układu żylnego do serca odbywa się pod wpływem niewielkiej różnicy ciśnień, wynoszącej ok. 15 mmHg (2,0 kPa). Objętość krwi przesuwanej pod wpływem tej różnicy ciśnień (podczas każdego obiegu) z naczyń żylnych do serca nazywana jest powrotem żylnym. Jest ona równa objętości krwi wyrzucanej przez serce w tej samej jednostce czasu. Wszystkie czynniki, które zwiększają różnicę ciśnień w żylnej części układu krążenia, powodują także wzrost powrotu żylnego. Do najczęstszych przyczyn zwiększają­cych powrót żylny należy spadek ciśnienia w dużych żyłach dochodzą­cych do serca. Ciśnienie to ulega obniżeniu wówczas, gdy odpływ krwi z serca do krążenia płucnego jest ułatwiony (np. podczas przyspiesze­nia częstości skurczów serca) albo gdy zmniejszy się ciśnienie w klat­ce piersiowej (np. podczas głębokich ruchów oddechowych). W drugim przypadku ciśnienie w dużych żyłach uchodzących do serca może przybrać wartości ujemne.

Ważnym czynnikiem wspomagającym powrót żylny jest działanie tzw. pompy mięśniowej. Zasada działania tej pompy jest nastę­pująca: mięśnie szkieletowe kurcząc się uciskają od zewnątrz podatne ściany żył i wypychają z nich krew w kierunku serca; ruchowi wstecz­nemu krwi zapobiegają zastawki znajdujące się w naczyniach żylnych; w czasie rozkurczu ciśnienie poniżej zastawek obniża się gwałtownie, co umożliwia napłynięcie następnej porcji krwi, która zostaje wypom­powana podczas następnego skurczu mięśni szkieletowych.

Ruchy mięśni mają szczególne znaczenie dla wypompowywania krwi z naczyń żylnych podczas stania. W pozycji stojącej ciśnienie hydro­statyczne w naczyniach nóg znacznie wzrasta, ponieważ na ciśnienie napędowe nakłada się ciśnienie wywierane przez słup krwi znajdujący się w naczyniach. Może to doprowadzić do przesunię­cia znacznej ilości płynu z naczyń do przestrzeni poza naczyniowej i do powstania obrzęku.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.