Zaburzenia układu autonomicznego

Układ nerwowy autonomiczny (wegetatywny) dzieli się na część przywspółczulną (układ parasympatyczny) i współczulną (układ sympatyczny). Układ ten zawiaduje czynnościami niezależnymi od woli, takimi jak ruchy perystaltyczne i czynność wydzielnicza żo­łądka i jelit, wydzielanie gruczołów dokrewnych, czynność serca, na­pięcie mięśniówki naczyń krwionośnych, funkcje oddechowe i wydalnicze itp. Każda z takich czynności ma swój odpowiedni ośrodek w międzymózgowiu. Pomimo swej nazwy, układ autonomiczny nie jest niezależny i podlega nadrzędnej regulacji ośrod­kowego układu nerwowego, zwłaszcza ośrodków międzymózgowia (przede wszystkim podwzgórza) i kory mózgowej. Ośrodki podwzgórza znajdują się pod stałą kontrolą odpowiednich pól koro­wych. W ich obrębie dochodzi do powiązania czynności układu auto­nomicznego (wegetatywnego) z układem hormonalnym. Podwzgó­rze wywiera bezpośredni wpływ na działalność przysadki, której hormony sterują funkcją innych gruczołów wewnątrzwydzielniczych (dokrewnych).

Nerwice wegetatywne

Przyczyną nerwic wegetatywnych jest niejako „konflikt” mię­dzy procesami pobudzania i hamowania nerwowego. Zjawiska prowa­dzące do takiego stanu są spowodowane działaniem zbyt silnych lub nadmiernie złożonych bodźców. Długotrwałe działanie takich bodźców doprowadza do rozkojarzenia układu wegetatywnego, a w kon­sekwencji – do nerwic i psychonerwic. W nerwicach wegeta­tywnych występują specyficzne zaburzenia dynamiczne w układzie nerwowym, prowadzące do zaburzeń czynności narządów. Jest to typo­wy przykład zaburzeń o charakterze czynnościowym, bez określonych zmian morfologicznych.

Objawy nerwic wegetatywnych mogą być różne, zależnie od „za­angażowania” układów lub dróg nerwowych, zaopatrujących dany na­rząd. Charakterystyczne są zaburzenia pracy serca, polegające na przyspieszaniu lub zwalnianiu jego czynności, powstawaniu skurczów dodatkowych, a nawet niemiarowości zupełnej. Odczuwane są one ja­ko kołatanie, silne uderzenia, bóle serca, uczucie zagrożenia. Ścisły związek układu wegetatywnego z regulacją napięcia mięśni gładkich naczyń krwionośnych powoduje, że nawet w niewielkich zaburzeniach neurowegetatywnych dochodzi do rozszerzenia naczyń (spadek ciśnie­nia krwi) lub ich zwężenia (wzrost ciśnienia krwi).

W wyniku zakłóceń regulacji wegetatywnej naczyń krwionośnych może dojść do rozwoju tzw. nerwic naczyniowych. Należą tu­taj: choroba Raynauda, polegająca na okresowych stanach skurczowych drobnych tętniczek, erytromelalgia, czyli napado­we rozszerzanie tętnic z silnymi bólami zwłaszcza stóp oraz twar­dzina skóry, tj. wygładzenie i zesztywnienie powłok obejmujące też mięśnie i niektóre narządy wewnętrzne.

Zaburzenia wegetatywne objawiają się także zmianami w obrazie morfologicznym krwi krążącej i w jej chemizmie oraz zaburze­niami oddychania (np. skurczami oskrzeli), czynności przewodu pokar­mowego (np. skurczami przełyku, niestrawnościami, kolką jelitową) i czynności nerek (nagłe zwiększenie wydalania moczu lub bezmocz wskutek silnych bodźców psychicznych).

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.