ŚRODOWISKO PRACY A ZDROWIE

Większość ludzi spędza w miejscu pracy 1/3 swojej zawodowo czyn­nej części życia. Obciążenia wynikające z pracy i warunków, w jakich jest wykonywana, mają istotny wpływ na zdrowie i samopoczucie człowieka. Ujemny wpływ na zdrowie niektórych czynników zawodo­wych od dawna budził zainteresowanie. Już w XVII w. włoski lekarz Ramazzini w dziele swym De morbis artificum diatriba przedstawia za­leżności między występowaniem pewnych chorób u rzemieślników a rodzajem wykonywanej przez nich pracy, ukazując równocześnie drogi zapobiegania tym chorobom. Ramazzini uważany jest za ojca medy­cyny pracy.

Uciążliwości i szkodliwości w pracy zawodowej

Wszelkie zagrożenia dla zdrowia (poza wypadkami) występujące na stanowisku pracy można podzielić na uciążliwości i szkodliwości za­wodowe.

Uciążliwości zawodowe. Należą tutaj nadmierne obciążenia fizycz­ne, zmienne warunki atmosferyczne (m.in. w budownictwie), naraże­nie na wilgoć (m.in. w rybołówstwie, przy pracach melioracyjnych), wymuszona i niewygodna pozycja ciała przy pracy (np. w przemyśle stoczniowym, przy spawaniu), wymuszony rytm pracy (taśma produk­cyjna, centrala telefoniczna i in.), wysoka temperatura otoczenia (np. w hutnictwie).

Szkodliwości zawodowe to przede wszystkim różne trucizny prze­mysłowe znajdujące się w powietrzu pomieszczenia pracy, zapylenie, hałas, wibracja, szkodliwe promieniowanie elektromagnetyczne (joni­zujące, mikrofale). W warunkach pracy czynniki te występują w róż­nych zestawieniach i mogą wzajemnie potęgować swój niekorzystny wpływ na stan zdrowia. Przy dużym natężeniu uciążliwość może być sklasyfikowana jako szkodliwość zawodowa, np. nadmiernie wysoka temperatura otoczenia grożąca udarem cieplnym.

Efekt działania czynników szkodliwych na organizm zależy od ich stężenia lub natężenia w środowisku pracy, a także od czasu oddziały­wania w przekroju dziennym, tygodniowym, rocznym i wieloletnim. W celu ochrony pracowników przed działaniem szkodliwości zawodo­wych opracowuje się normatywy higieniczne, określające do­puszczalne stężenia lub natężenia czynnika szkodliwego w pomieszcze­niu pracy. Są one ustalane na podstawie badań eksperymentalnych na zwierzętach oraz obserwacji stanu zdrowia ludzi narażonych zawo­dowo na dany czynnik szkodliwy. Obowiązujący w Polsce wykaz normatywów jest zawarty w Rozporządzeniu Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 22 XII 1982 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń w środowisku pracy.

Odpowiedzialność za warunki pracy ponosi praco­dawca. Wynika to z artykułu 207 Kodeksu Pracy (Dz.U. 1974, nr 24, poz. 141). Szereg przepisów prawnych wydanych na podstawie Kode­ksu Pracy szczegółowo określa odpowiedzialność za warunki pracy i skutki spowodowane uchybieniami w tym względzie. Przedsiębior­stwa mają do dyspozycji służbę bezpieczeństwa i higieny pracy, która ocenia istniejące zagrożenia i przedstawia sposoby ich usunięcia. Przedsiębiorstwo może, a często musi, zasięgać opinii instytucji wys­pecjalizowanych np. w dziedzinie urządzeń wentylacyjnych, zwalcza­nia hałasu itp.

Kontrolę nad wykonywaniem obowiązków dotyczących zapewnienia higienicznych warunków pracy sprawuje Państwowa Inspekcja Sani­tarna (PIS) za pośrednictwem terenowych i wojewódzkich stacji sanitarno-epidemiologicznych. W przypadku stwierdzenia przekroczeń hi­gienicznych parametrów środowiska pracy, organy PIS stosują środki administracyjne w celu wyegzekwowania poprawy warunków pracy. Drugą instytucją powołaną do kontrolowania warunków higieny pra­cy w zakładach, a także do kontrolowania przestrzegania innych prze­pisów ochrony pracy (zapobieganie nieszczęśliwym wypadkom, stoso­wanie ograniczeń w pracy kobiet i młodocianych itp.) — jest Pań­stwowa Inspekcja Pracy (PIP). Posiada ona uprawnienia do wstrzymy­wania produkcji zakładów czy oddziałów, jeśli warunki zagrażają zdro­wiu lub życiu pracowników.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.