Środowisko zewnątrzkomórkowe

Tylko komórki zewnętrznej powłoki ciała, nabłonka układu odde­chowego i przewodu pokarmowego kontaktują się bezpośrednio ze śro­dowiskiem zewnętrznym organizmu. Dla pozostałych komórek środo­wiskiem zewnętrznym jest płyn zewnątrzkomórkowy, obejmu­jący płyn międzykomórkowy (śródmiąższowy) i osocze. Dla prawidłowej czynności komórek bardzo ważne znaczenie ma zachowa­nie stałości fizykochemicznych cech tego środowiska, takich jak: tem­peratura, ciśnienie, stężenie jonów wodorowych (kwasowość, tj. pH), osmolalność (globalne stężenie substancji drobnocząsteczkowych roz­puszczonych w wodzie), stężenie poszczególnych jonów oraz ciśnienie parcjalne tlenu i stężenie substratów energetycznych, np. glukozy. Za­chowanie stałości tych cech środowiska zewnątrzkomórkowego nosi nazwę homeostazy. Pojęcie to wprowadził francuski fizjolog Claude Bernard w XIX w., a rozwinął je Walter Cannon na początku bieżą­cego stulecia.

Utrzymywanie homeostazy stanowi jeden z podstawowych przeja­wów życia. Zakłócenia jej, wywołane działaniem czynników środowi­ska lub czynnością narządów organizmu (np. podczas wysiłku fizycz­nego), są wykrywane przez system receptorów. Należą do nich: baroreceptory wrażliwe na zmiany ciśnienia krwi, termodetektory wykrywające zmiany temperatury ciała, chemoreceptory wrażliwe na zmiany składu chemicznego krwi lub płynu mię­dzykomórkowego i inne. Za pośrednictwem receptorów uruchamiane są złożone mechanizmy regulacyjne (homeostatyczne) przywracające stan homeostazy. W mechanizmach tych współuczestniczy w sposób skoordynowany wiele narządów.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.