Zmiany czynności różnych narządów w czasie wysiłku

Układ krążenia. Przystosowanie czynności układu krążenia do wy­siłku ma decydujące znaczenie z punktu widzenia zaopatrzenia mięśni w tlen i w substraty energetyczne oraz usuwania z mięśni produktów przemiany materii (dwutlenku węgla i kwasu mlekowego) i ciepła wy­twarzanego w procesach energetycznych.

W czasie wysiłku zwiększa się częstość skurczów serca oraz jego ob­jętość wyrzutowa, a w rezultacie wzrasta objętość minutowa serca. Podczas wysiłków submaksymalnych po 2 —5 min pracy częstość skurczów serca osiąga stały poziom, na którym utrzymuje się przez dłuższy czas (od kilku mi­nut do ok. 1 godz.), a następnie wykazuje tendencję do dalszego wzro­stu. W okresie równowagi czynnościowej częstość skur­czów serca wykazuje liniową zależność od intensywności pracy i po­bierania tlenu.

Zmiany czynności serca podczas wysiłku są spowodowane zahamo­waniem aktywności nerwów przywspółczulnych serca, wzrostem ak­tywności nerwów współczulnych oraz zwiększonym dopływem krwi do serca w związku z uciskiem kurczących się mięśni na naczynia żylne.

Przepływ obwodowy krwi podczas wysiłku zwiększa się wydatnie w pracujących mięśniach, w mięśniu sercowym i w skórze, natomiast maleje w jelitach, wątrobie, nerkach, śledzionie oraz w nie pracujących mięśniach. Przepływ krwi przez mózg w czasie wysiłku nie zmienia się. Wzrost przepływu krwi przez mięśnie jest spowodowa­ny rozszerzeniem ich naczyń krwionośnych pod wpływem metabolitów uwalnianych z komórek mięśniowych podczas ich skurczów. Zmiany przepływu krwi w innych narządach są związane z działaniem uner­wienia współczulnego na naczynia tętnicze.

Ciśnienie tętnicze krwi podczas wysiłku wzrasta propor­cjonalnie do obciążenia wskutek zwiększenia objętości minutowej ser­ca i skurczu naczyń tętniczych w niektórych obszarach naczyniowych, głównie w narządach jamy brzusznej i w nie pracujących mięśniach. Szczególnie duży wzrost ciśnienia tętniczego następuje podczas wysił­ku statycznego.

Układ oddechowy. Niemal natychmiast po rozpoczęciu pracy fi­zycznej zwiększa się wentylacja płuc i wzrasta w postępie liniowym aż do poziomu obciążenia względnego – 65-70% Vq2 max. Po przekroczeniu tego poziomu pojawia się tendencja do nadmierne­go, w stosunku do zapotrzebowania tlenowego, wzrostu wentylacji, czyli hiperwentylacji. Zwiększenie wentylacji płuc podczas wy­siłku zachodzi przez zwiększenie częstości i głębokości oddechów.

Układ nerwowy współczulny i przywspółczulny. Aktywność układu współczulnego podczas wysiłku wzrasta proporcjonal­nie do intensywności i czasu trwania pracy. Wyrazem tych zmian jest zwiększenie stężenia we krwi noradrenaliny uwalnianej z zakończeń pozazwojowych nerwów współczulnych unerwiających różne narządy. Wzrost aktywności współczulnego układu nerwowego odgrywa dużą rolę w regulacji czynności układu krążenia podczas wysiłków oraz w pobudzaniu uwalniania substratów energetycznych ze źródeł pozamięśniowych, tj. kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej i glukozy z wątroby.

Aktywność przywspółczulnego unerwienia serca pod­czas wysiłku jest hamowana. Zmiany w aktywności unerwienia przy­współczulnego innych narządów nie są poznane.

Układ wewnętrznego wydzielania. Podczas wysiłku fizycznego zwiększa się wydzielanie wielu hormonów, m.in. adrena­liny, glukagonu, hormonu wzrostu, adrenokortykotropiny (ACTH), kortyzolu, angiotensyny, aldosteronu i hormonu antydiuretycznego, hamowane jest natomiast wydzielanie insuliny. Większość z tych zmian jest proporcjonalna do intensywności i czasu trwania wysiłków.

Zmiany hormonalne towarzyszące pracy mięśniowej współdziałają w regulacji wysiłkowej przemiany materii i gospodarki wodno-elektrolitowej.

Nerki. W czasie pracy mięśniowej zmniejsza się ilość wydala­nego moczu i zwiększa jego zagęszczenie. Zmiany te są wynikiem zmniejszenia się przepływu krwi przez nerki oraz wzrostu wydzielania aldosteronu i hormonu antydiuretycznego. Przy dłuższych i ciężkich wysiłkach występuje białkomocz.

Układ pokarmowy. Lekkie i średnio ciężkie wysiłki nie wywierają wpływu na czynność układu pokarmowego. Podczas ciężkich wysiłków jest ona hamowana, dotyczy to zwłaszcza czynności wydzielniczej.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.