Archive for the ‘UKŁAD NERWOWY I NARZĄDY ZMYSŁÓW’ Category

Sterowanie czynnościami ruchowymi przez ośrodki mózgowe

U człowieka rdzeń kręgowy steruje jedynie najprostszymi elementa­mi czynności ruchowych, natomiast bezpośrednią kontrolę ruchów sprawują ośrodki mózgowe. Ośrodki te wchodzą w skład kilku ukła­dów funkcjonalnych, takich jak: układ piramidowy, układ pozapiramidowy, układ przedsionkowy, jądra przedsionkowe i narząd równowagi oraz móżdżek. Złożonymi ruchami kierują obszary kory mózgowej zali­czane do okolic asocjacyjnych, w których zakodowane są wzorce [...]

Unerwienie czuciowe mięśnia

Narządami czucia mięśniowego są wrzeciona mięśniowe i narządy ścięgnowe Golgie­go (ciała buławkowate). Każde wrzeciono jest zbudowane z włókien mięśniowych ułożonych w obwodowych częś­ciach wrzeciona i w części środkowej. Włókna mięśniowe wrzeciona końcami obwodowymi przyczepiają się do torebek otaczających pęczki komórek mięśniowych, zaś ich końce centralne dochodzą do części środkowej wrzeciona. Włókna te są pobudzane do [...]

Czynności ruchowe

Czynności ruchowe człowieka można podzielić na: 1) czynności umożliwiające człowiekowi utrzymanie właściwej postawy ciała, 2) ru­chy lokomocyjne pozwalające na poruszanie się oraz 3) ruchy manipu­lacyjne, dzięki którym człowiek aktywnie oddziałuje na otoczenie. Narząd ruchu zbudowany jest z kośćca, czyli z szkieletu, i związanych z nim mięśni, zwanych mięśniami szkieletowy­mi. Wzajemne położenie kości jest ustalone i [...]

Węch

Za pośrednictwem zmysłu węchu, zwanego też powonie­niem, odczuwamy w powietrzu wdychanym obecność cząsteczek sub­stancji wonnych, tj. wydających zapachy. Receptory węchowe znajdują się w błonie śluzowej górnej jamy nosowej. Są nimi komórki węchowe, będące jednocześnie komórkami receptorowymi, reagującymi na zapachy, i komórkami zwojowymi, przenoszą­cymi proces pobudzenia do opuszki węchowej. W opuszce wę­chowej bierze początek nerw węchowy, [...]

Pobudzanie receptorów słuchowych

Na błonie podstawnej śli­maka znajduje się układ recepcyjny, zwany narządem Cortiego. Jego głównym składnikiem są komórki rzęsate, mają­ce włoski (rzęski). Dzięki specjalnemu osadzeniu komórek rzęsatych ich włoski ulegają przemieszczeniom (odkształceniom) w takt drgań błony podstawnej. Przemieszczenia te są bezpośrednim bodźcem pobu­dzającym komórki rzęsate. Kodowanie informacji w nerwie słuchowym. Pobudzenie komó­rek rzęsatych przenosi się na włókna [...]

Narząd słuchu

Narząd słuchu jest wrażliwy na dźwięki, czyli drgania podłużne czą­steczek powietrza, odbywające się w płaszczyźnie zgodnej z kierun­kiem poruszania się fali dźwiękowej. Narząd ten tworzą: ucho (ze­wnętrzne, środkowe i wewnętrzne), drogi słuchowe oraz podkorowe i korowe ośrodki słuchu. Przenoszenie fali dźwiękowej w narządzie słuchu. Fale dźwiękowe dochodzą do narządu słuchu przez przewód słuchowy zewnętrzny i [...]

Ruchy gałek ocznych

Gałkami ocznymi poruszają mięśnie, których czynność jest koordynowana przez ośrodki w pniu mózgu i w korze mózgowej. Ruchy gałek ocznych odgrywają ważną ro­lę w widzeniu przestrzennym (stereoskopowym), prowadzą bowiem do takiego ustawienia oczu, że ich osie optyczne przecinają się dokładnie w miejscu oglądanego przedmiotu. Obraz tego przedmiotu pada wó­wczas na korespondujące miejsca siatkówek, co zapobiega [...]

Widzenie barw

Wrażliwe na barwy są jedynie czopki. W siatkówce występują trzy rodzaje czopków: „niebieskie”, pobudzane najsilniej przez fale długości 420 nm, „zielone” – przez fa­le długości 540 nm i „czerwone” — przez fale długości 580 nm. Oko wykrywa poszczególne barwy zawarte w widmie słonecznym na zasadzie stopnia pobudzenia każ­dego z tych rodzajów czopków. I tak światło [...]

Widzenie dzienne i widzenie o zmroku

Widzenie dzienne albo w pełnym oświetleniu jest funkcją czopków, widzenie o zmroku – funkcją pręcików. Czopki, mniej wrażliwe na światło, wymagają intensywniejszego oświetlenia niż pręciki. Pobudliwość pręcików natomiast jest większa, a ponadto wskutek większej ich liczby przypa­dającej na jedną komórkę zwojową następuje sumowanie się efektów pobudzenia fotoelementów w obrębie tego samego pola recepcyjnego. Oko może [...]

Narząd wzroku

Narząd wzroku człowieka jest wrażliwy na fale świetlne długości od 400 do 750 nm (nanometrów). Odbiór informacji za pośrednictwem tych fal nazywa się widzeniem. W czynności widzenia rozróżnia się: 1) powstanie ostrego i odpowiednio oświetlonego obrazu oglądanego przedmiotu na powierzchni narządu odbiorczego, czyli siatkówki, 2) pobudzenie receptorów wzrokowych, 3) kodowanie i przesyłanie infor­macji wzrokowej oraz [...]