Archive for the ‘FIZJOLOGIA’ Category

Środowisko zewnątrzkomórkowe

Tylko komórki zewnętrznej powłoki ciała, nabłonka układu odde­chowego i przewodu pokarmowego kontaktują się bezpośrednio ze śro­dowiskiem zewnętrznym organizmu. Dla pozostałych komórek środo­wiskiem zewnętrznym jest płyn zewnątrzkomórkowy, obejmu­jący płyn międzykomórkowy (śródmiąższowy) i osocze. Dla prawidłowej czynności komórek bardzo ważne znaczenie ma zachowa­nie stałości fizykochemicznych cech tego środowiska, takich jak: tem­peratura, ciśnienie, stężenie jonów wodorowych (kwasowość, tj. [...]

Tkanka łączna

Komórki tej tkanki stanowią niejednolitą funkcjo­nalnie grupę komórek wywodzących się z mało zróżnicowanych komó­rek siateczki, które tworzą luźne utkanie występujące niemal we wszystkich narządach. Z tych komórek rozwijają się w okresie płodo­wym i pozapłodowym bardziej zróżnicowane komórki tkanki łącznej. Do najważniejszych z nich należą komórki tkanki łącznej właściwej (fibroblasty i fibrocyty), komórki kostne (osteoblasty, osteocyty [...]

Zróżnicowanie czynnościowe komórek — tkanki

Grupy wyspecjalizowanych komórek tworzą tkanki. Rozróżnia się cztery podstawowe ich rodzaje: tkankę mięśniową, tkankę ner­wową, tkankę nabłonkową i tkankę łączną. Każda z nich obejmuje wiele rodzajów komórek. Tkanka mięśniowa. Komórki tej tkanki, zwane włóknami mięśniowymi lub miocytami, cechuje zdolność kurczenia się, umożliwiająca im zmianę długości lub napięcia. Tkankę tę tworzą trzy podstawowe rodzaje komórek: 1) [...]

Mitochondria

Są to kuliste lub pałeczkowate struktury licznie wy­stępujące we wszystkich komórkach, z wyjątkiem dojrzałych krwinek czerwonych. Struktury te otoczone są podwójną błoną, której część wewnętrzna tworzy liczne fałdy, tzw. grzebienie mitochon­drialne. Mitochondria spełniają bardzo ważną rolę w komórce. Zachodzą w nich procesy utleniania z udziałem tlenu oraz sprzężone z tymi proce­sami wytwarzanie kwasu adenozynotrójfosforowego (ATP). [...]

Struktury cytoplazmatyczne

Siateczka śródplazmatyczna lub endoplazmatyczna jest to sy­stem błon lipidowo-białkowych dzielący komórkę na wiele przedzia­łów, w których niezależnie od siebie mogą zachodzić różne procesy chemiczne. Siateczka śródplazmatyczna tworzy wewnątrz komórki twory w kształcie pęcherzyków, cystern (spłaszczonych pęcherzyków) oraz kanalików łączących się z błoną komórkową, błoną jądrową oraz z aparatem Golgiego. Rozróżnia się siateczkę śródplazmatyczną ziar­nistą (szorstką), [...]

Podział komórki

Podział komórki. W okresie podziału komórki — mitozy — każ­dy z chromosomów ulega podziałowi na dwie części (chromatydy), każ­da z komórek potomnych ma więc taką samą liczbę chromosomów jak komórka macierzysta. W komórkach rozrodczych, w wyniku podziału redukcyjne­go zwanego mejozą, powstają komórki zawierające tylko połowę liczby chromosomów. Podczas mejozy występują dwa kolejne podziały komórek (tzw. [...]

Jądro komórkowe

Jądro komórkowe jest to pęcherzykowata struktura występu­jąca we wszystkich komórkach organizmu człowieka, z wyjątkiem krwinek czerwonych, w których ulega rozpadowi w procesie ich doj­rzewania. W niektórych komórkach występuje więcej niż jedno jądro, np. komórki wątroby mają dwa jądra, a komórki mięśni szkieletowych – kilkanaście. Jądro otoczone jest podwójną błoną jądrową, o strukturze po­dobnej do struktury [...]

Cytoplazma

Cytoplazma jest to koloidowa substancja wypełniająca wnętrze komórki. Jej głównymi składnikami są białka oraz woda, której zawar­tość wynosi ok. 85%. Znaczną część białek cytoplazmatycznych stano­wią enzymy. W cytoplazmie występują ponadto składniki mineralne oraz substancje zapasowe: ziarna glikogenu oraz kuleczki tłuszczu. Wśród białek cytoplazmatycznych ważną rolę odgrywają białka kurczliwe, tworzące system kanalików — mikrotubuli oraz włókienek [...]

Wymiana informacji

Wymiana informacji między wnętrzem komórki a środowiskiem zewnątrzkomórkowym może odbywać się poprzez wymianę substancji chemicznych za pośrednictwem jednego z opisanych wyżej mechaniz­mów. Informacja może być również przez błonę komórkową przetwa­rzana. Sygnał chemiczny docierający do zewnętrznej powierzch­ni błony komórkowej może być zamieniony na inny sygnał chemiczny, wytwarzany po wewnętrznej stronie błony — zwany przekaźni­kiem II rzędu. [...]

Błona komórkowa

Błona komórkowa jest strukturą zbudowaną z płynnej war­stwy lipidów, w której zanurzone są cząsteczki białek. Białka tworzą kanały (pory), przez które przenikają drobnocząsteczkowe substancje nierozpuszczalne w lipidach. Niektóre białka błon ko­mórkowych mają właściwości: a) enzymów lub regulatorów aktyw­ności enzymów, b) receptorów swoiście wiążących różne substan­cje, albo c) nośników czynnie transportujących substancje che­miczne przez błonę. Pod [...]