Archive for the ‘CZYNNOŚĆ NEREK I WYDALANIE MOCZU’ Category

Regulacja oddychania

Podstawowy rytm oddechowy, o częstości w spoczynku ok. 12 oddechów na minutę, jest określany przez ośrodki nerwowe. Główne komórki nerwowe (neurony) wysyłające impulsy „uruchamiające” wdech znajdują się w rdzeniu przedłużonym. Z nich drogi zstępujące prowadzą do neuronów ruchowych w rdzeniu kręgowym, skąd sygnały do skurczu mięśni oddechowych docierają do przepony drogą nerwu przeponowego, a do [...]

Transport gazów przez krew

Droga tlenu do tkanek. Każdy litr utlenowanej krwi opuszczają­cej płuca, tj. krwi tętniczej płynącej do tkanek, zawiera 200 ml tlenu. Z tej objętości jedynie 3 ml są rozpuszczone we krwi, a ściśle mówiąc w osoczu. Reszta, czyli 197 ml tlenu, jest związana z hemoglobiną (Hb), tj. substancją białkową zawierającą jony żelaza i wypełniającą krwinki czerwone. [...]

Wymiana tlenu i dwutlenku węgla

Prawa komora serca tłoczy do płuc krew napływającą z tkanek, a więc taką, która uprzednio przekazała tkankom znaczną ilość tlenu (02), a pobrała od nich znaczną ilość dwutlenku węgla (C02). W płu­cach płynie ona siecią naczyń włosowatych oplatających pęcherzyki płucne i tutaj właśnie odbywa się właściwa wymiana gazów między krwią i powietrzem pęcherzykowym. Siłą powodującą [...]

Wentylacja płuc

Przy częstości oddechów wynoszącej średnio 12 na minutę, wentylację płuc można obliczyć mnożąc objętość oddecho­wą przez tę częstość. Wyniesie ona 12 x 0,5 l = 6 l/min, z tego 12 x 0,15 l = 1,8 l/min będzie wentylacją przestrzeni bezużytecznej, a istot­na dla wymiany gazów wentylacja pęcherzyków płucnych wyniesie tyl­ko 12 x 0,35 l = [...]

Wymiana powietrza między atmosferą i pęcherzykami płucnymi

Wentylacja płuc składa się z występujących na przemian faz wdechu (ruch powietrza z atmosfery do pęcherzyków płucnych) i wy­dechu (ruch powietrza w kierunku odwrotnym). Fazy te są uwarunko­wane różnicami ciśnienia powietrza. Rozszerzenie się klatki piersiowej i płuc w czasie wdechu (zwiększanie ich objętości) powoduje spadek ciśnienia w pęcherzykach płucnych poniżej ciśnienia atmosferycznego (poniżej 760 mm [...]

Drogi moczowe i wydalanie moczu

Z końcowego odcinka kanalików (z tzw. przewodów zbiorczych) mocz przedostaje się do kielichów i do miedniczki nerkowej, skąd spły­wa moczowodami do pęcherza. Przepływ moczowodami ułatwiają ich ruchy robaczkowe (perystaltyczne) podobne do perystaltyki jelit. Kie­dy napięcie rozciąganego przez mocz pęcherza osiągnie pewną war­tość krytyczną, znajdujące się w jego ścianie receptory dają sygnał do odruchowego skurczu pęcherza [...]

Nerki jako źródło hormonów

Poza czynnościami wydalniczymi i regulacyjnymi nerki pełnią je­szcze funkcję gruczołu dokrewnego, a mianowicie wytwarzają i uwal­niają do krwi czynne substancje. W nerkach uwalniany jest enzym renina, który odgrywa rolę przy powstawaniu angiotensyny II – hormonu kurczącego naczynia krwionośne, a także pobudzającego korę nadnerczy do wydzielania aldosteronu. Nerki wytwarzają również erytropoetynę, hormon regulujący powstawanie krwi­nek czerwonych [...]

Rola nerek w regulacji odczynu płynów ustrojowych

W toku prawidłowej przemiany materii w organizmie powstaje wię­cej kwaśnych niż zasadowych „odpadków”. Nadmiar kwasów wynoszą­cy ok. 80 mmoli jonów wodorowych (H + ) na dobę musi być usunięty przez nerki — tylko wtedy utrzymany zostanie prawidłowy odczyn (pH, tj. stężenie H + ) płynów ustrojowych. W regulacji równowagi kwasowo-zasadowej nerki współpracują z płucami usuwa­jącymi [...]

Kontrolowanie bilansu soli i wody przez nerki

Udział nerek w regulacji bilansu soli i wody w organizmie jest bar­dzo istotny. Przy zwiększonej podaży soli z pożywieniem nerki zwięk­szają jej wydalanie. Tę czynność regulacyjną nerki wykonują w dwo­jaki sposób: przez zwiększenie filtracji i przez zmniejszenie wchłania­nia zwrotnego. 1) Zwiększenie filtracji. Wzrost zawartości soli w płynach ustrojowych prowadzi do wzrostu przepływu krwi przez nerki [...]

Wchłanianie zwrotne, czyli reabsorpcja kanalikowa

W procesie filtracji powstaje w obu nerkach w ciągu minuty ok. 130 ml przesączu kłębuszkowego (filtratu), podczas gdy obję­tość wydalanego moczu jest 130 razy mniejsza, bo wynosi tylko 1 ml/min, czyli mniej niż 1500 ml/dobę. Dzieje się tak dlatego, że z każdych 130 ml przesączu 129 ml wchłania się zwrotnie ze światła ka­nalików (tzw. reabsorpcja) [...]